(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 179

॥ శ్రీః ॥
3.179. అధ్యాయః 179
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
గంధమాదనాదవతీర్ణైః పాండవైః క్రమేణ కైలాసవృషపర్వసుబాహ్వాదినివాసగమనపూర్వకం పునర్ద్వైతదనమేత్య సరస్వతీతీరే సుఖవిహరణం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-179-0x(2333)(22798)
నగోత్తమం ప్రస్రవణైరుపేతం
దిశాం గజైః కిన్నరపక్షిభిశ్చ।
సుఖం నివాసం జహతాం హి తేషాం
న ప్రీతిరాసీద్భరతర్షభాణాం ॥ 3-179-1(22799)
తతస్తు తేషాం పునరేవ హర్షః
కైలాసమాలోక్య మహాన్బభూవ।
కుబేరకాంతం భరతర్షభాణాం
మహీధరం వారిధరప్రకాశం ॥ 3-179-2(22800)
సముచ్ఛ్రయాన్పర్వతసంనిరోధాన్
గోష్ఠాన్హరీణాం గిరిగహ్వరాణి।
బహుప్రకారాణి సమీక్ష్యవీరాః
స్థలాని నింనాని చ తత్ర తత్ర ॥ 3-179-3(22801)
తథైవ చాన్యాని మహావనాని
మృగద్విజానేకపసేవితాని।
ఆలోకయంతోఽభియయుః ప్రతీతా-
స్తే ధన్వినాః ఖంగధరా నరాగ్ర్యాః ॥ 3-179-4(22802)
వనాని రంయాణి నదీః సరాంసి
గుహా గిరీణాం గిరిగహ్వరాణి
ఏతే నివాసాః సతతం బభూవు-
ర్నిశాముఖం ప్రాప్య నరర్షభాణాం ॥ 3-179-5(22803)
తే దుర్గవాసం బహుధా నిరుష్య
వ్యతీత్య కైలాసమచింత్యరూపం।
ఆసేదురత్యర్థమనోరమం తే
తమాశ్రమాగ్ర్యం వృషపర్వణస్తు ॥ 3-179-6(22804)
సమేత్య రాజ్ఞా వృషపర్వణా తే
ప్రత్యర్చితాస్తేన చ వీతమోహాః।
శశంసిరే విస్తరశః ప్రవాసం
శివం యథావద్వృషపర్వణస్తే ॥ 3-179-7(22805)
సుఖోషితాస్తస్య త ఏకరాత్రం
పుణ్యాశ్రమే దేవమహర్షిజుష్టే।
అభ్యాయయుస్తే బదరీం విశాలాం
సుఖేన వీరాః పునరేవ వాసం ॥ 3-179-8(22806)
ఊషుస్తతస్తత్ర మహానుభావా
నారాయణస్థానగతాః సమగ్రాః।
కుబేరకాంతాం నలినీం విశోకాః
సంపశ్యమానాః సురసిద్ధజుష్టాం ॥ 3-179-9(22807)
తాం చాథ దృష్ట్వా నలినీం విశోకాః
పాండోః సుతాః సర్వనరప్రధానాః।
తే రేమిరే నందనవాసమేత్య
ద్విజర్షయో వీతమలా యథైవ ॥ 3-179-10(22808)
తతః క్రమేణోపయయుర్నృవీరా
యథాగతేనైవ పథా సమగ్రాః।
విహృత్య మాసం సుఖినో బదర్యాం
కిరాతరాజ్ఞో విషయం సుబాహోః ॥ 3-179-11(22809)
చీనాంస్తుషారాందరదాంశ్చ సర్వాన్
దేశాన్కులిందస్య చ భూరిరంయాన్।
అతీత్య దుర్గం హిమవత్ప్రదేశం
పురం సుబాహోర్దదృశుర్నృవీరాః ॥ 3-179-12(22810)
శ్రుత్వా చ తాన్పార్థివ పుత్రపౌత్రా-
న్ప్రాప్తాన్సుబాహుర్విషయే సమగ్రాన్।
ప్రత్యుద్యయౌ ప్రీతియుతః స రాజా
తం చాభ్యనందన్వృషభాః కురూణాం ॥ 3-179-13(22811)
సమేత్య రాజ్ఞా తు సుబాహునా తే
సుతైర్విశోకప్రముఖైశ్చ సర్వే।
సహేనద్రసేనైః పరిచారకైశ్చ
పౌరోగవైర్యే చ రమహానసస్థాః ॥ 3-179-14(22812)
సుఖోపితాస్తత్రత ఏకరాత్రం
సూతాన్సమాదాయ రథాంశ్చ సర్వాన్।
ఘటోత్కచం సానుచరం విసృజ్య
తతోఽభ్యయుర్యామునమద్రిరాజం ॥ 3-179-15(22813)
తస్మిన్గిరౌ ప్రస్రవణోపపన్న-
హిమోత్తరీయారుణపాండుసానౌ।
విశాఖయూపం సముపేత్య చక్రు-
స్తదా నివాసం పురుషప్రవీరాః ॥ 3-179-16(22814)
వరాహనానామృగపక్షిజుష్టం
మహావనం చైత్రరథప్రకాశం।
శివేన యాత్వా మృగయాప్రధానాః
సంవత్సరం తత్రవనే విజహ్రుః ॥ 3-179-17(22815)
తత్రాససాదాతిబలం భుజంగం
క్షుధార్దితం మృత్యుమివోగ్రరూపం।
వృకోదరః పర్వతకందరాయాం
విషాదమోహవ్యథితాంతరాత్మా ॥ 3-179-18(22816)
ద్వీపోఽభవద్యత్ర వృకోదరస్య
యుధిష్ఠిరో ధర్మభృతాం వరిష్ఠః।
అమోక్షయద్యస్తమనంతతేజా
గ్రాహేణ సంవేష్టితసర్వగాత్రం ॥ 3-179-19(22817)
తే ద్వాదశం వర్షమథోపయాంతం
వనే విహుర్తుం కురవః ప్రతీతాః।
తస్మాద్వనాచ్చైత్రరథప్రకాశా-
చ్ఛ్రియా జ్వలంతస్తపసా చ యుక్తాః ॥ 3-179-20(22818)
తతశ్చ యాత్వా మరుధన్వపార్శ్వం
సదా ధనుర్వేదరతిప్రధానాః।
సరస్వతీమేత్య నివాసకామాః
సరస్తతో ద్వైతవనం ప్రతీయుః ॥ 3-179-21(22819)
సమీక్ష్ తాంద్వైతవనే నివిష్టా-
న్నివాసినస్తత్రతతోఽభిజగ్ముః।
తపోదమాచారసమాధియుక్తా-
స్తృణోదపాత్రావరణాశ్మకుట్టాః ॥ 3-179-22(22820)
ప్లక్షాక్షరౌహీతకవేతసాశ్చ
తథా బదర్యః ఖదిరాః శిరీషాః।
బిల్వేంగుదాః పీలుశమీకరీరాః
సరస్వతీతీరరుహా బభూవుః ॥ 3-179-23(22821)
తాం యక్షగంధర్వమహర్షికాంతా-
మావాసభూతామివ దేవతానాం।
సరస్వతీం ప్రీతియుతాశ్చరంతః
సుఖం విజహ్రుర్నరదేవపుత్రాః ॥ 3-179-24(22822)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి ఆజగరపర్వణి ఏకోనాశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 179 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-179-1 నగోత్తమం గంధమాదనం జహతాం త్యజతాం ॥
3-179-2 కుబేరస్య కాంతం ప్రియం ॥
3-179-3 సముచ్ఛ్రయాన్ ఉచ్చైస్త్వాని।
సంనిరోధాన్ సంకీర్ణత్వాని। గోష్ఠాన్ స్థానాని।
హరీణాం సింహానాం ॥
3-179-4 అనేకపాః ద్విపాః ॥
3-179-5 గుహా అల్పప్రమాణాదరీ।
గహ్వరం మహతీ దరీ ॥
3-179-9 నలినీం సరసీం ॥
3-179-10 నందనమింద్రవనం ॥
3-179-14 పౌరోగవైః పురోగామిభిః
పటగృహాదిసామగ్రీవాహః ॥
3-179-15 యామునం యమునోద్గమం ॥
3-179-16 పుంసి యథా శ్వేతముత్తరీయం శ్వేతారుణముష్ణీషం చ తద్వత్ గిరౌ ప్రస్రవణాని అరుణపాండసానూని చ భాంతీత్యుత్ప్రేక్షా।
విశాఖయూపం స్థానవిశేషః ॥
3-179-17 శివేన పార్థాః ఇతి ఝ. పాఠః ॥
3-179-19 ద్వీపో ద్వీపవదాశ్రయః। గ్రాహేణ సర్వేణ ॥
3-179-22 తృణోదపాత్రావరణాః ఆసనార్థం తృణేన పాద్యార్థం ఉదకపాత్రేణ చ ఆవృణ్వనతి తే తథాభూతాః।
అశ్మకుట్టాః వానప్రస్థా దంతోలూఖలికా ఏవ సంతో జరయా నష్టదంతా అశ్మకుట్టా భవంతి ॥
3-179-23 బభూవుః శోభావంత ఇతి శేషః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.